Sağlık Nedir ?

 

Sağlık kavramı evrensel olmasına rağmen, anlamı bireyden bireye, toplumdan topluma farklılık göstermektedir. 
Bu nedenle biyolojik, psikolojik, sosyal ve kültürel açıdan farklı farklı tanımlanmıştır.
-Sözlükte sağlık; “Vücudun hasta olmaması durumu, vücut esenliği, esenlik,sıhhat, afiyet. Sağ, canlı, diri olma durumu”
-Biyolojik açıdan sağlık; “Bedenin her hücresinin optimal düzeyde işlev görmesi ve her hücrenin diğerleri ile mükemmel uyum durumu”
-Fiziksel açıdan sağlık; “Fizyolojik iyilik hali, bir organın fizyolojik olarak bütünlüğünü ve varlığını sürdürmesi”
-Tıbbi açıdan sağlık; “Bireyde herhangi bir hastalığa özgü belirti ve bulgunun olmaması”
-Psikolojik açıdan sağlık; “Bireyin beklenmedik bir durumla karşılaştığında yaşadığı duygular, verdiği olumlu/ olumsuz yanıtlar ve geliştirdiği baş etme yöntemleri ile duruma ve çevresine gösterdiği uyum yeteneği”
-Sosyal açıdan sağlık; “Bireyin birlikte yaşadığı insanlarla ve içinde bulunduğu toplumla başarılı bir şekilde etkileşime girebilme; toplumun kendisinden beklediği rolleri gerçekleştirebilme; yakın ilişkiler kurabilme ve sürdürebilme; farklı fikir ve inançlara sahip bireylere saygılı ve hoşgörülü olabilme yeteneği”

Sağlık tanımları içerdikleri ifadelere göre pozitif ve negatif tanımlar olarak sınıflandırılmaktadır. Buna göre; 

-Negatif tanımlar; sağlığı “hastalığın yokluğu”, “sakatlık veya herhangi bir engelin olmaması” gibi negatif yönden ele almaktadır. Negatif tanımlamalar sağlığı ancak bozulduktan sonra tanımladığı için “sağlığın korunması”, “hastalıkların önlenmesi” ilkesiyle çelişen tanımlardır.
-Pozitif tanımlar; sağlığı “fiziksel, ruhsal ve sosyal iyilik hali”, “güçlü bir sosyal destek sisteminin kurulması ve korunması”,
“toplumla entegrasyon”, “yüksek moral, hayattan duyulan
tatmin ve psikolojik iyilik” gibi olumlu bir bakış açısıyla ele
almaktadır. Pozitif sağlık tanımının bilinen en yaygın örneklerinden birisi Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) sağlık tanımıdır.


DSÖ SAĞLIK TANIMLARI

1. “Sağlık; yalnızca hastalık ve sakatlıkların olmaması değil, fiziksel, zihinsel ve sosyal yönden tam iyilik hali” (1948)
2. Sağlığın teşviki ve geliştirilmesi bağlamında “Sağlık; soyut bir durumdan çok fonksiyonel terimlerle anlatılabilen bir sonuca ulaşma aracı olarak, insanların bireysel, sosyal ve ekonomik olarak verimli bir yaşam sürmesine izin veren bir kaynak” olarak tanımlanmaktadır (1984).

DSÖ’nün 1948 yılındaki anayasasında yer alan sağlık tanımı;
-Tanımda yer alan sağlık boyutların ölçülmesinin mümkün
olamayacağı,
-Ulaşılması zor ve oldukça yüksek hedefler belirlemesi
-İdealist olması nedenleriyle eleştirilmektedir.
1984 tanımında öne çıkan noktalar;
-Sağlık, hayatın amacı olarak değil, günlük yaşam için bir kaynak
olarak görülmektedir.
-Sosyal ve kişisel kaynakları ve fiziksel kapasiteyi öne çıkaran pozitif bir kavram olarak ele alınmaktadır.
-Barış, barınma, eğitim, gıda, gelir, stabil bir eko sistem, sürdürülebilir kaynaklar, sosyal adalet ve eşitlik.

HEMŞİRE KURAMCILARA GÖRE SAĞLIK

1. F. Nightingale sağlığı “İyi olma ve kişinin var olan
potansiyelini mümkün olduğu en üst düzeyde kullanması”
olarak tanımlamıştır.
2. D. E. Orem sağlığı “Bireyin bedensel ve işlevsel olarak bir
bütünlük içinde olma durumu” olarak tanımlamıştır.
3. Travelbee sağlığı subjektif ve objektif sağlık kriterleri ile
tanımlamıştır.
Yorum Gönder (0)
Daha yeni Daha eski